Silahtarağa Elektrik Santralı

Silahtarağa Elektrik Santralı, Osmanlı Devleti’nin kent ölçekli ilk elektrik santralıdır. Haliç’in bittiği Kağıthane ve Alibeyköy derelerinin ağzında kurulan santral, 1914’ten 1952’ye kadar İstanbul’a elektrik sağlamıştır. 1956 yılında kurulu gücü 120 bin kilovata ulaşan santralın üretim kapasitesi ilerleyen yıllarda giderek azalmış ve santral 18 Mart 1983’te elektrik üretimine son vermiştir.


Türbin jeneratör gruplarının bulunduğu makine daireleri, kazan daireleri, idari binaları, işçi lojmanları ve kömürün indirildiği geniş sahalarıyla toplam 118.000 metrekarelik bir alana yayılan Silahtarağa Elektrik Santralı bugün Türkiye’nin önemli endüstriyel miras örneklerindendir.


Silahtarağa Elektrik Santralı’nın korunarak santralistanbul’a dönüştürülmesi çalışmaları Mayıs 2004'te başlayıp Eylül 2007’de tamamlanmıştır.

 

Silahtarağa Elektrik Santralı'nın Kısa Tarihçesi

 

1910
İstanbul’a elektrik santralı kurulması için açılan ihaleyi Avusturya-Macaristan şirketi Ganz kazanır. Ganz, Osmanlı Anonim Elektrik Şirketi’ni kurarak çalışmalara başlar.

1914
Silahtarağa Elektrik Santralı faaliyete geçer. Önce tramvaylara, hemen ardından da kentin Avrupa yakasına elektrik verilmeye başlanır.

1926
Arnavutköy-Vaniköy arasına çekilen denizaltı kablosuyla Anadolu yakasına elektrik verilir.

1937
Elektrik Şirketi devlet tarafından satın alınır ve İETT (İstanbul Elektrik, Tramvay ve Tünel) İşletmeleri Umum Müdürlüğü’ne bağlanır. Silahtarağa 1952 yılına kadar şehrin elektrik ihtiyacını tek başına karşılar.

 

 



1970
Silahtarağa Elektrik Santralı TEK’e (Türk Elektrik Kurumu) devredilir.

1983
Ekonomik ömrünü tamamlayan Silahtarağa Elektrik Santralı faaliyetine son verir.

2004
Silahtarağa Elektrik Santralı’nın korunarak santralistanbul’a dönüştürülmesi çalışmaları başlar.

2007
Silahtarağa Elektrik Santralı’nın korunarak dönüştürüldüğü bir eğitim, kültür ve sanat merkezi olan santralistanbul açılır.